Daan Roosegaarde

Het werk van ontwerper en kunstenaar Daan Roosegaarde intrigeert door de verwevenheid van technologie en ontroering, schoonheid en nut. Het zet aan tot het in vraag stellen van het vanzelfsprekende. Uit een interview:
"I always had that desire to create things that make people aware of their body and relationship with themselves. I miss that a lot, that poetic notion of life. There is a growing sentiment of fear with regard to technology dominating us, however, I am more scared about the little robot in ourselves that we cultivate. So if I can create environments which trigger a different side to people and offer a different perspective which they are not normally accustomed to, that’s good. So my work is more about stimulating imagination and developing innovation. It is more about exploring new worlds, rather than facilitating things, that’s why we called it ‘techno poetry’."

inspiratie archief  >
bolletjeDaan Roosegaarde

Friso Kramer

Friso Kramer (1922-2019) was niet alleen een befaamd, tot op hoge leeftijd actief industrieel vormgever en bovenal een goede vriend, maar door hem leerde ik naar informatiemanagement als een breed vormgevingsvakgebied kijken. Door ons niet op te sluiten in de wereld van informatiesystemen maar naar design en architectuur in het algemeen te kijken, kunnen we weer aansluiting krijgen met waar het in de (informatie)wereld uiteindelijk om te doen is.

Enkele toepasselijke uitspraken van Friso: "De moeilijkste opdrachtgever is de beste, als hij maar bekwaam en bevlogen is", "Wat een ontwerper het meest bedreigt is vormlust" en vooral "Wat je ook ontwerpt, het mag nooit hinderen".

inspiratie archief  >
bolletjeFriso Kramer

Luvuyo Rani

Ooit heb ik mijn hart verpand aan Zuid-Afrika: om de schoonheid van het land, maar heel veel meer om de vitaliteit van de bevolking. Luvuyo Rani is de verpersoonlijking van dit laatste: succesvol ondernemer in Khayelitsha, maar met oog en hart voor sociale innovatie. Vrolijk en inspirerend: gekozen tot Young Entrepreneur van Afrika 2014, maar bovenal een goede vriend.

inspiratie archief  >
bolletjeLuvuyo Rani

Simone Leurs

Mijn vrouw is kunstenares, maar noemt zich bij voorkeur "kopersmid". Haar bedrevenheid in het bewerken van koper en zilver heeft ze op een intrigerende manier gecombineerd met haar passie voor de Eerste Wereldoorlog.

In haar bas-reliëfs transponeert ze de Kruisweg van Jezus naar het lijden van de soldaat in de loopgraven en illustreert ze gedichten van oorlogsdichters, Owen, Blunden en anderen.

In de zomer van 2007 hield ze, in samenwerking met het In Flanders Field Museum, een tentoonstelling van haar kruisweg in de Kathedraal van Ieper, dé locatie voor een met de Eerste Wereldoorlog verbonden kruisweg. De opening werd gedaan door Paul Breyne, gouverneur van de provincie West-Vlaanderen.

In november 2008 werd dezelfde kruisweg tentoongesteld in De Krijtberg in Amsterdam, met inleidingen door onder meer Piet Calis en Mensje van Keulen.

De prachtige catalogus bij beide tentoonstellingen kan via haar verkregen worden.

Haar website: Simone Leurs

inspiratie archief  >
bolletjeSimone Leurs

Rick de Leeuw

Rick zingt en schrijft en doet dit graag. Als vrienden voor het leven ontdekken wij samen de wereld in haar schoonheid, zonder de lelijkheid ervan te accepteren. Onderzoeken, inspireren, vieren, dollen, elkaar op het verkeerde been zetten zonder er over te struikelen: zonder "grote Rick" zou mijn wereld er saaier uit zien.

inspiratie archief  >
bolletjeRick de Leeuw

Aramis ou l'amour des techniques

Een haarscherp boek over een mislukking: de ontwikkeling van Aramis, een computergestuurd transportsysteem voor Parijs. Of hoe complexiteit waarheid verstikt, hoe mens en technologie met elkaar (niet) omgaan, hoe politiek en werkelijkheid uit elkaar lopen, hoe rede en gevoel elkaar verliezen, en nog veel meer... Maar bovenal een boek dat boeit door zijn unieke vormgeving: een combinatie van roman en sociologische studie, waarin alle betrokkenen aan het woord komen, niet in de laatste plaats Aramis zelf. Het boek leest als een trein, al is dit in de context van een 24 jaar durend en uiteindelijk ontspoord treinproject wel een erg cynische opmerking...

Bruno Latour, Aramis ou l'amour des techniques, Editions La Découverte, 1993; vertaald in het Engels: ARAMIS or the Love of Technology, Harvard University Press, 1996.

inspiratie archief  >
bolletjeAramis ou l'amour des techniques

Management, Information and Power

Misschien wel het enige boek op mijn vakgebied waar ik van wakker heb gelegen. Hoewel ik het pas enkele jaren na publicatie las (en dan nog wel tijdens een reis door Zuid-Italië), veroorzaakte het bij mij een enorme gloed van herkenning: het eerste boek waarin de relatie van betrokken management en verantwoord informatiegebruik vanuit een filosofische invalshoek wordt duidelijk gemaakt. Het is geen makkelijk boek, maar wie er de moeite voor neemt leert een beetje beter begrijpen waar informatiemanagement echt over zou moeten gaan.


Lucas D. Introna, Management, Information and Power, MacMillan, 1997

inspiratie archief  >
bolletjeManagement, Information and Power

Rutger Hauer

De prachtige stem van Rutger Hauer over het loslaten van wat je hebt om op zoek te gaan naar wie je bent. Over het krijgen van inspiratie en energie en het tegemoet treden van de toekomst... Gewoon luisteren naar deze audiowandeling, die eigenlijk een commercial is.

inspiratie archief  >
bolletjeRutger Hauer

Leonardo da Vinci

Leonardo (1452 - 1519) was een veelzijdig kunstenaar, wetenschapper, uitvinder, technoloog, architect, futuroloog, ingenieur, filosoof en nog veel meer. Voor mij is hij het perfecte voorbeeld van het inspirerende samenspel van verschillende visies op eenzelfde werkelijkheid. Giorgio Vasari, Leonardo's biograaf, schreef over hem: "Hij zou een wetenschapper zijn, als hij niet zo veelzijdig was".

inspiratie archief  >
bolletjeLeonardo da Vinci

Rutger Kopland

Rutger Kopland is de dichter bij wie ik steeds weer terugkom, misschien omdat hij het onvervulbare verlangen en de onweerstaanbare ontroering zo mooi weet samen te brengen. Zoals in dit gedicht:

Tijd - het is vreemd, het is vreemd mooi ook
nooit te zullen weten wat het is

en toch, hoeveel van wat er in ons leeft is ouder
dan wij, hoeveel daarvan zal ons overleven

zoals een pasgeboren kind kijkt alsof het kijkt
naar iets in zichzelf, iets ziet daar
wat het meekreeg

zoals Rembrandt kijkt op de laatste portretten
van zichzelf alsof hij ziet waar hij heengaat
een verte voorbij onze ogen

het is vreemd maar ook vreemd mooi te bedenken
dat ooit niemand meer zal weten
dat we hebben geleefd

te bedenken hoe nu we leven, hoe hier
maar ook hoe niets ons leven zou zijn zonder
de echo's van de onbekende diepten in ons hoofd

niet de tijd gaat voorbij, maar jij, en ik
buiten onze gedachten is geen tijd

we stonden deze zomer op de rand van een dal
om ons heen alleen wind

Rutger Kopland, Over het verlangen naar een sigaret

inspiratie archief  >
bolletjeRutger Kopland

Tristan da Cunha

Indrukwekkend boek van Raoul Schrott over het meest afgelegen eiland ter wereld, maar vooral over verlangen als een poging tot zingeving. Door de verschillende perspectieven op één thema, de verbluffende stijl en de minutieuze detaillering blijft het boek mij boeien.


"Ik wilde een geschiedenis van het verlangen schrijven. Verlangen is projectie. Je wilt naar iets reiken dat zich niet laat aanraken en toch probeer je het in handen te krijgen. Maar je krijgt het niet in je bezit en taal functioneert zo, liefde functioneert zo, seksualiteit leeft van die drijfveer en het verlangen naar dat eiland ook: als een voortdurende honger naar iets onverzadigbaars."


Om het boek te schrijven moest Schrott zich in heel veel werelden inleven: "Je probeert je hun wereld toe te eigenen. Als je met een natuurwetenschapster praat over het noorderlicht, dan vertelt ze je over elektronen en ionen en stikstof. En dan is het de taak van de schrijver om van dit vakjargon iets te maken dat niet alleen intellectueel prikkelt maar dat ook zinnelijk is". Inleven als indenken en invoelen, dus...


Raoul Schrott, Tristan da Cunha, De Bezige Bij.

inspiratie archief  >
bolletjeTristan da Cunha

Ik en Jij

“Alles wirkliche Leben ist Begegnung”. Toen ik deze uitspraak van Martin Buber voor het eerst las – ontmoette, moet ik zeggen -, wist ik het gelijk: dit is een gezegde dat mijn ‘being in the world’ samenvat en er richting aan geeft. Het heeft mij ook nooit meer losgelaten. Pas in de intense, betekenisrijke Ik-Jij ontmoeting met anderen, maar evenzeer met teksten, beelden, kunst of wat ook, leef ik echt. Om het met een boutade te zeggen: ik ben geworden wie ik echt heb mogen ontmoeten.

Ik en Jij is een mystieke, poëtische tekst over de verhouding tussen mens en wereld, een bezinning op de waarde van de omgang tussen mensen, een tijdeloos manifest in een tijdperk van toenemende informatie en afnemende communicatie.

Martin Buber, Ik en Jij. Oorspronkelijke titel: Ich und Du (1923).

inspiratie archief  >
bolletjeIk en Jij

Amsterdam

Na zoveel jaren in Oud-Zuid, ben ik in Amsterdam geworden wie ik ben en word ik misschien wie ik zou willen zijn. Inniger dan buurtbewoner Remco Campert kan ik het niet uitdrukken: in deze buurt heb ik voor alles het kleine geluk gevonden...

Licht van mijn leven

Het levenslicht zag ik in Den Haag
maar in Amsterdam, Van Eeghenlaan zeven,
temidden van dichters (Luceberts schaterlach,
Schierbeeks hikkende Boek Ik) zagen
mijn wóórden het licht
dat me niet meer verliet, trouw
door dik en dunner dan dik

nu, zoveel jaren later
loop ik nog even door de straten
van hetzelfde Amsterdam tot
in een knipperend ogenblik
het leven me loslaten zal.

Laat me dan, dat moment gekomen, opnieuw
nog even zweven boven het Stedelijk
dan verder al hoger boven de bomen
in het Vondelpark

waarna ik mijn tijd opgeheven, voor eeuwig
uiteenval me verenig
met het fijnstof van de stad
met de spiegeling van het zonlicht
in het water van de gracht

en word meegenomen met de glimlach
en de dromen van het meisje
dat ik eens op een tramhalte zag.

inspiratie archief  >
bolletjeAmsterdam

The New Atlantis

Ooit de utopische novelle van Sir Francis Bacon, nu een in hoge mate interessant tijdschrift over de maatschappelijke aspecten van technologie. "We hope to stir things up: to challenge policymakers who know too little about science, and to push scientists who often fail to think seriously or deeply about the ethical and social implications of their work."

inspiratie archief  >
bolletjeThe New Atlantis

LEAP

Ik ken de LEAP Science and Maths School in Langa nabij Kaapstad en haar inspirerende en enthousiasmerende directeur John Gilmour een aantal jaren. Van de projecten die we samen uitvoeren leer ik zo mogelijk meer dan zij. Een prachtige ontkenning van het beeld van townships als alleen maar beheerst door geweld en ontreddering, een baken van hoop en vitaliteit. Misschien wel de kern van mijn liefde voor dit prachtige land...


“The young people who emerge from this institution are bound to become leaders in whatever field they work in. The educational experience of LEAP embodies the principle that promoting equity and excellence go together. The attention to access, personal development and academic excellence is a model that should be replicated everywhere.”

inspiratie archief  >
bolletjeLEAP

Geert Mul

Het intrigerende werk van kunstenaar Geert Mul vertrekt van wat we nu 'big data' noemen: een database vol met beelden die vervolgens thematisch en visueel worden geordend. Door interactie met de toeschouwer ontstaan patronen uit die informatie: de toeschouwer verstoort en creëert de verzamelingen van beelden, waardoor de betekenissen van die beelden veranderen. Centraal in zijn werk staat het genereren van betekenis, een uitermate relevant en boeiend aspect van mijn vakgebied. Maar vooral: betekenisrijke schoonheid op het raakvlak van technologie en leven.

inspiratie archief  >
bolletjeGeert Mul

De kracht van het woord

De kracht van het woord komt het sterkst tot uiting in poëzie... woorden die je kunt lezen en voorlezen, in stilte of luidop. Woorden die resoneren, ontroeren of doen glimlachen, confronteren, je niet loslaten... Remco Campert heeft het prachtig verwoord:

Poëzie is een daad
van bevestiging. Ik bevestig
dat ik leef, dat ik niet alleen leef.

Poëzie is een toekomst, denken
aan volgende week, aan een ander land,
aan jou als je oud bent.

Poëzie is mijn adem, beweegt
mijn voeten, aarzelend soms,
over de aarde die daarom vraagt.

Voltaire had pokken, maar
genas zichzelf door o.a. te drinken
120 liter limonade: dat is poëzie.

Of neem de branding. Stukgeslagen
op de rotsen is zij niet werkelijk verslagen,
maar herneemt zich en is daarin poëzie.

Elk woord dat wordt geschreven
is een aanslag op de ouderdom.
Ten slotte wint de dood, jazeker,

maar de dood is slechts de stilte in de zaal
nadat het laatste woord geklonken heeft.
De dood is een ontroering.

Remco Campert, Het huis waarin ik woonde

inspiratie archief  >
bolletjeDe kracht van het woord

Data and Reality

Een boek dat mij, als jong informaticus, de ogen geopend heeft voor met name de simplistische aannames van database-ontwerpers maar eigenlijk van alle informatici die te vaak uitsluitend geïnteresseerd zijn in eenduidigheid, standaardisatie etc. In feite een pleidooi om vooral rekening te houden met de realiteit van het leven: vol redundanties, contradicties, onvolledigheden, dubbelzinnigheden etc. Met andere woorden: nog steeds zeer actueel en, gelukkig, in herdruk beschikbaar.

W. Kent, Data and Reality, North Holland, 1978. Reprinted by 1st Books, 2000.

inspiratie archief  >
bolletjeData and Reality

Ouder geworden

Een gedicht dat mij meer en meer aanspreekt, omdat ik mij wel jong voel maar het al bij al niet meer echt ben, maar vooral door het confronterende slot...

Ouder geworden en
dieper verstrikt geraakt

in de verfijningen
van het bestaan, vonden

wij nooit het grotere
gemak waarnaar wij streefden

alleen een groeien
van de moeilijkheden;

de aarde zelf bleef mooi,
een regenwolk die jaagde

langs de lucht, een bries
die vochtig langs de wangen

strijkt, ze kust, konden
een dag al waardevol

maken. De rest was niets.
Wij zouden zo gelukkig

kunnen zijn als wij
onszelf niet waren.

Elly de Waard, Eenzang twee

inspiratie archief  >
bolletjeOuder geworden

Bruno Latour

Natuurlijk heeft Bruno Latour een uitgebreid, bewonderenswaardig en inspirerend oeuvre samengeschreven op het raakvlak van filosofie, antropologie en sociologie, maar ik bewonder hem evenzeer voor zijn niet-aflatende pogingen om zijn ideeën op aparte wijze (een tentoonstelling met prachtig begeleidend boek, een virtueel boek over Parijs - de onzichtbare stad, een fictief interview met zichzelf, een symposium etc.) in de wereld te zetten. Een voortdurende bron van vernieuwend denken!

inspiratie archief  >
bolletjeBruno Latour

Tragédie

De rauwe choreografie van Olivier Dubois intrigeert. Met Tragédie ontwerpt hij een mensbeeld via opeenvolgende sequenties Parade en Episodes toewerkend naar het bacchanale Catharsis. Op de bedwelmende muziek van François Caffenne komen 18 naakte dansers op je af, hun naaktheid werkt tegelijk abstraherend en diepmenselijk. Tragédie is intrigerend beeldtheater, verstorend in zijn directheid maar in elke fase ten diepste ontroerend. Het stuk "bevat dan ook alle kenmerken die theater volgens Aristoteles de moeite waard maken: pathos, phobos, eleos, catharsis." Ik mocht deze ervaring van op de eerste rij meemaken... een voorstelling die nazindert.

inspiratie archief  >
bolletjeTragédie

Richard Rorty

De laatste tijd heb ik mij erg in Richard Rorty's sociaal pragmatisme verdiept omdat het een bijzonder licht werpt op de manier waarop we in informatiemanagement en in ICT de zogenaamd objectieve, voor eens en altijd vastliggende werkelijkheid in beschrijvingen willen vangen. Het is een uitnodiging tot geleidelijk opbouwen van werkelijkheidsbeelden, gedreven door hun nuttigheidswaarde op een gegeven ogenblik en in een bepaalde situatie.

Waarheid, stelt Rorty, is niet een overeenstemming met de werkelijkheid zoals die in zichzelf zou zijn, en evenmin de zekerheid die door de wetenschap wordt nagestreefd in de vorm van herhaalbaarheid. Waarheid is wat goed is, wat waarde heeft. Er zijn geen feiten, enkel interpretaties: zo zijn poëzie en wetenschap twee evenwaardige manieren om die interpretaties te genereren. We beschrijven de werkelijkheid niet zoals die is, maar zoals het ons uitkomt om aan een behoefte te voldoen. Taal is geen instrument om de werkelijkheid te beschrijven, maar om er in te leven.

Tot slot: "Het inzicht dat men niet ten koste van alles gelijk moet hebben, creëert een onvergelijkbare vrijheid"...

inspiratie archief  >
bolletjeRichard Rorty

De Vertraagde Tijd

In de vertraagde tijd onttrekt de mens zich aan de dwang van de door de maatschappij opgelegde externe tijd om zichzelf te veranderen en ontwikkelen. Een fascinerend verhaal in de vorm van de zeven dageraden van het scheppingsverhaal en tegelijk een oproep tot ontplooiing van ons zelfsturend vermogen, van echte kennis en van emotionele rijkdom. Schitterend geschreven, vol wijsheid en humor!



Arnold Cornelis, De Vertraagde Tijd - Revanche van de Geest als Filosofie van de Toekomst, 1999.

inspiratie archief  >
bolletjeDe Vertraagde Tijd

Koen Vanmechelen

Werkend op het raakvlak van kunst en wetenschap, zoekt internationaal befaamd kunstenaar en vriend Koen Vanmechelen naar de universele kip, maar veel meer naar de universele waarde van diversiteit.

Ik ervaar heel veel affiniteit met Koen's universum: ‘Al mijn projecten vormen een queeste naar de menselijke identiteit. Die wordt heel erg bepaald door onze omgeving. Als onze leefwereld verandert, veranderen wij eveneens. Daarom is het belangrijk dat we zorg dragen voor die omgeving. Als we de ijsbeer willen redden, moeten we het eerst over onszelf hebben. Ik vraag me voortdurend af waar we met de wereld naartoe gaan. Ik zeg niet dat de kunst de wereld kan redden, maar ik ben er wel zeker van dat de kunst ons kan helpen om daarover na te denken.’

Met de Open University of Diversity creëerde Koen een broedplaats waar innovatieve ideeën over diverse vormen van diversiteit middels kruisbestuiving van uiteenlopende disciplines tot ontwikkeling kunnen komen.

inspiratie archief  >
bolletjeKoen Vanmechelen

The Labyrinths of Information

Geactualiseerde verzameling van Claudio Ciborra's meest intrigerende artikelen over informatiesystemen en informatietechnologie. Een levendig pleidooi (en een afscheidssaluut van een te vroeg gestorven vriend) voor een benadering van informatiesystemen vanuit het menselijke bestaan i.p.v. uit allerhande abstracte methoden.

Over "bricolage" als levensechte aanpak voor systeemontwikkeling, het "driften" van informatie- infrastructuren , "hospitality" als grondhouding tegenover technologie en zoveel meer. Met grote bewondering voor Heidegger's denkbeelden over technologie geschreven. Leesbaar en lezenswaardig!

Claudio Ciborra, The Labyrinths of Information: Challenging the Wisdom of Systems, Oxford University Press, 2002.

inspiratie archief  >
bolletjeThe Labyrinths of Information

Peter Greenaway

Filmregisseur, opera-maker, filmtheoreticus, schrijver, schilder, samensteller van tentoonstellingen, etc.: Peter Greenaway is bovenal de schepper van zijn eigen, barokke en soms bizarre wereldbeeld, doordrenkt van referenties aan "petites histoires" uit de geschiedenis. Zijn veelzijdigheid werkt aanstekelijk, zijn verbeelding herinnert aan Vlaamse schilders als Breugel en Bosch, zijn gebruik van herhalende structuren intrigeert en zijn provocerende verbeelding confronteert de toeschouwer met de verborgen kanten van zichzelf. "Creation, to me, is to try to orchestrate the universe to understand what surrounds us. Even if, to accomplish that, we use all sorts of stratagems which in the end prove completely incapable of staving off chaos."

Websites: Peter Greenaway en The Cinematic Endeavours of Peter Greenaway
.

inspiratie archief  >
bolletjePeter Greenaway

In Broken Images

Dit gedicht van Robert Graves vind ik een wondermooie weergave van het duale in elk van ons:

He is quick, thinking in clear images;
I am slow, thinking in broken images.

He becomes dull, trusting to his clear images;
I become sharp, mistrusting my broken images,

Trusting his images, he assumes their relevance;
Mistrusting my images, I question their relevance.

Assuming their relevance, he assumes the fact,
Questioning their relevance, I question the fact.

When the fact fails him, he questions his senses;
When the fact fails me, I approve my senses.

He continues quick and dull in his clear images;
I continue slow and sharp in my broken images.

He in a new confusion of his understanding;
I in a new understanding of my confusion.

inspiratie archief  >
bolletjeIn Broken Images

Neil Postman

Neil Postman is een heerlijk provocerende denker: of het nu over technologie ("Technopoly: the Surrender of Culture to Technology"), amusement ( "Amusing Ourselves to Death: Public Discourse in the Age of Show Business") of opvoeding ("The End of Education: Redefining the Value of School") gaat, altijd is hij wars van moderniteit. Dit boek, 'Teaching as a Subversive Activity', ondersteunt mijn visie op onderwijs als een socratische activiteit: de vraag achter het voor de hand liggend antwoord stellen, algemeenheden terugbrengen naar persoonlijke ervaringen, erkennen dat je iets niet weet... Maar vooral: blijvend subversief in een wereld die zichzelf verliest in conformisme.

inspiratie archief  >
bolletjeNeil Postman

Veel gestelde vragen

Enkele vaak gestelde en minder vaak beantwoorde vragen op het raakvlak van 'professioneel' en 'persoonlijk'.

Informatiemanagement ?

Misschien (hopelijk!) bent u door het bekijken van mijn website wat in verwarring gebracht: is dit allemaal informatiemanagement? Het antwoord is, zoals zo vaak, 'ja en nee'.

Ja. Lange tijd hebben we informatiemanagement vereenzelvigd met ICT-management. Maar ook nu we beter weten, reduceren velen 'informatie' tot datgene wat in een database kan worden opgeslagen. Een persoon is in deze visie, eenvoudig gezegd, niet meer dan de trits naam/adres/woonplaats en nog enkele andere klassificeerbare attributen. Deze reductionistische kijk is tot in de hoogste managementkringen doorgedrongen: 'detached' management op basis van abstracte gegevens is er het gevolg van. Luc Hoebeke noemt dergelijke managers abstracte kunstenaars. Ik opteer voor informatie als inspiratie. Hier hoort als vanzelfsprekend de poëtische kracht van het woord en de kunst bij. Informatie is datgene wat we met elkaar delen, en dat is ook in organisatorisch verband heel veel meer dan wat pseudo-traditionalisten onder het te managen begrip 'informatie' verstaan.

Nee. We hebben onze wereld zo kunstmatig opgesplitst dat zelfs de elementaire activiteiten denken, voelen en doen in gescheiden leertrajecten zijn ondergebracht (respectievelijk wetenschappelijk, kunst- en beroepsonderwijs). Deze eindeloze opsplitsing van werkelijkheden in deelaspecten is onderdeel van het probleem, zoniet hét probleem zelf geworden: fragmentair heeft iedereen gelijk. ICT draagt in behoorlijke mate bij aan deze fragmentatie: 'narrowcasting' op microniveau is de volgende fase in deze ontwikkeling. De illusie dat je met één mono-discipline, ook al is dat informatiemanagement, de hele werkelijkheid zou kunnen vorm geven of zelfs maar verklaren, is bijgevolg efemeer. Lang leve diversiteit en gelijkwaardigheid van invalshoeken; ik probeer ze op mijn website een plek te geven. Dat de website hierdoor ook een samenspel van eigen werk en referentie naar dat van anderen is, vind ik mooi meegenomen.

Het negenvlak ?

Mijn naam zal wel altijd verbonden blijven met het zogenaamde "Amsterdamse negenvlak" voor informatiemanagement, hoezeer ik ook mijn best doe om het belang ervan te relativeren: het is niet meer dan een ordeningsschema waarbinnen vraagstukken van informatiemanagement kunnen worden gepositioneerd. Het zet, hopelijk, aan tot bewust nadenken over de "samenhang der dingen" en opent perspectieven op onderbelichte aspecten van ons vakgebied, met name het integrale inrichtingsvraagstuk en vooral de factor informatie en communicatie. Zolang we informatie niet in haar volle betekenis betrekken bij het richten, inrichten en verrrichten van organisaties en communicatie in haar volle rijkdom niet als de kern van organisatorisch handelen beschouwen, heeft informatiemanagement nog een hele weg af te leggen!

Deconstructivist ?

Ik krijg soms het verwijt te horen een deconstructivist te zijn. Dan gaat het meestal over mijn analyses van begrippen uit ons vakgebied zoals 'architectuur' of 'management' of van technologische verschijnselen zoals ERP of PowerPoint. Wat mij dan opvalt, is dat dit verwijt vrijwel altijd komt van personen die dezelfde begrippen of verschijnselen totaal ontdaan hebben van hun oorspronkelijke betekenis; wat men bijvoorbeeld door de bank genomen met 'informatie-architectuur' bedoelt, is een regelrechte persiflage op het begrip 'architectuur'. Wie is hier de deconstructivist en wie de reconstructivist?

Ben ik een sociaal constructivist? Om te beginnen moet me van het hart dat tegenwoordig sommigen blijkbaar alles sociaal geconstrueerd vinden. Voorts interpreteer ik 'sociaal' vooral in de zin van 'in de praktijk geworteld': ik beschouw de rijk geschakeerde praktijk van de ontmoeting van personen als grondslag van organisatorisch en maatschappelijk handelen. In deze ontmoeting ontstaat betekenisgeving, een centraal concept in informatiemanagement. Misschien is 'praktisch constructivist' een betere aanduiding van mijn opvattingen.

Ben ik een relativist? Niet als het betekent dat ik alles even-waardig zou vinden: ik geloof in onze verantwoordelijkheid, in termen van Herbert Simon, "to leave more possibilities open to future generations than we ourselves inherited". Wel in de betekenis van relatie-vist: ik probeer, door de jaren misschien iets wijzer geworden, zoveel mogelijk relaties te leggen tussen aspecten, invalshoeken en zienswijzen om zo tot een genuanceerder oordeel te komen. Maar of ik daar in slaag?

Hoogleraar ?

Ik vind hoogleraar het mooiste beroep op aarde: de combinatie van mensen mogen inspireren, in relatieve vrijheid je nieuwsgierigheid de vrije loop mogen laten, razend interessante mensen mogen ontmoeten en maatschappelijk relevante vraagstukken tot je natuurlijk aandachtsgebied mogen rekenen. Ik waardeer het als een geschenk.

En toch was ik enige tijd geleden danig in de war toen Arjo Klamer mij de vraag stelde hoe ik mijzelf het liefst voorstel aan derden. "Hoogleraar" klinkt zonder bovenstaande uitleg in het huidige tijdsbeeld nogal pedant, zoiets als "notabele" op zijn Wim Kan's. Ik geloof dat ik er inmiddels uit ben: "hoogleerling".

Ingenieur ?

Schertsend zeg ik wel eens dat ik zo een lange titulatuur vóór mijn naam staan heb omdat ik zo een korte naam heb: samen vult dat toch enigszins de regel. Maar wie mijn visie op informatiemanagement leert kennen, vraagt me wel eens of ik niet erg ver ben afgedwaald van mijn oorspronkelijke opleiding, ingenieur. Dan bedoelen ze steevast de wereld van cijfers, formules en berekenbare werkelijkheden. Persoonlijk geloof ik dat ik de laatste tijd juist weer veel dichter bij de oorspronkelijke betekenis van 'ingenieur' ben komen te staan: niet de bestudeerder van een bestaande, al of niet in mathematische formules uit te drukken werkelijkheid, maar de vormgever aan een toekomstige wereld waar we met zijn allen verantwoordelijk voor zijn en waar de immateriële subwereld van informatie, kennis en inzicht een centrale plaats inneemt. Informatiemanagement is, alles wel beschouwd, een vormgevingsdiscipline!

Persoonlijk of professioneel leren ?

Als innovativiteit en creativiteit inderdaad zo belangrijk zijn voor organisaties als men voortdurend claimt, dan kan het niet anders dan dat de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers de kern hiervan is. Er is iets mis met organisaties die hun personeel eerst in het strakke keurslijf van allerhande managementschema's leren denken en handelen, om ze vervolgens creativiteitstrainingen, ontmoetingen met kunstenaars etc. te laten volgen. Persoonlijk geloof ik in de intrinsieke samenhang van persoonlijk en professioneel leren, betekenisgeving en organisatorische activiteit. Geen van deze elementen kan achterblijven in een succesvolle organisatie van deze tijd.

Nederland of België ?

Voor mij eigenlijk een overbodige vraag (en zeker op recepties en feestjes). Veel essentiëler is of je je eigen authenticiteit hebt kunnen bewaren, met open zin-tuigen voor wat waardevol is in de andere/het andere. Die vorm van 'apartheid' (in de betekenis van 'apart zijn') is me dierbaar, clichés die men op groepen mensen plakt vind ik daarentegen hoogst oninteressant.


Website: Studio WVDV & Casper Glorius